Priče sa ŠinidadaMuzej Jovana Cvijića

14/02/20190
http://finvala.com/wp-content/uploads/2019/02/cover3.jpg

     Ulica Jelene Ćetković nalazi se u delu grada poznatim po imenu Kopitareva gradina. Onaj deo Beograda u kom su stanovali veliki umovi prošlosti. Jedan od njih bio je i Jovan Cvijić. Jedan od najvećih srpskih intelektualaca. Pre svega geograf, mada ga u svoje redove ubrajaju i etnolozi, geolozi, sociolozi, istoričari…
     Rođen je 1865. godine u Loznici, u trgovačkoj porodici. Majka je obeležila njegovo odrastanje, i upravo je ona “krivac” što je Jovan svoje školovanje nakon Loznice nastavio u Šapcu, a zatim u Beogradu. I da je sudbina tako htela, možda bi bio poznati lekar. Međutim, karte su bile drugačije izmešane pa se Jovan Cvijić nakon završene gimnazije posvetio geografiji. A sve ono što je bio i što je radio nalazi se u kući ovog naučnika.

     Mala, prizemna, starinska, i jedan od onih kuća sa veliki prozorima u kojoj biste mogli da zamislite sebe, i koja neodoljivo asocira na kuću u kojoj je živela gospoda nekadašnjeg Beograda. U dvorištu bista domaćina i Japanski bagrem koje je lično Jovan Cvijić zasadio.
Zvonimo i nakon nekoliko sekundi i koraka selimo se u 1908. godinu.
Unutra sve tako malo, ušuškano, a opet tako graciozno i veličanstveno. Hodnik u kom nas dočekuje bista Jovana Cvijića, zatim antre čije centralno mesto zauzima još jedna bista domaćina, ali i peć koja daje toplinu i koja je upravo iz tog središta grejala ostatak kuće. Ukoliko stojite tako da se gledate u oči sa domaćinom kuće, sa desne strane nalazi se radna soba ovog svetskog naučnika. Iz nje ulazite u salon za prijem gostiju, zatim u sobu gospođe Ljubice Cvijić, iz koje možete preći u nekadašnju trpezariju i kuhinju. Jedine dve sobe koje nisu sačuvane u originalnom izdanju, ali su svakako deo izložbenog prostora.
     Unutrašnjost je uređena u stilu secesije. Sam nacrt kuće uradio je Jovan Cvijić lično, dok je uređivanje enterijera prepustio pioniru jugoslovenskog dizajna Dragutinu Inkiostriju Medenjaku. Materijal za nameštaj Jovan Cvijić je donosio sa svojih putovanja. Ipak, motivi su preuzeti i iz narodne umetnosti, te je momenat ćilima i dobro poznatih narodnih šara i detalja vrlo prisutan. Skoro sav nameštaj je sačuvan, izuzev možda najdragocenijih predmeta. Tako vas u ovom memorijalnom muzeju pored originalnog nameštaj očekuju fotografije, pisma, beleške, lični predmeti, rukopisi, knjige…

 

      U svojoj radnoj sobi stvarao je od 1908. godine pa sve do smrti. Danas u njoj možete pogledati fotografije kao i pisma koja su u vezi sa samim počecima i školovanjem Jovana Cvijića. Salon za prijem je jedina prostorija u kući koja je u potpunosti sačuvana i identična onoj u kojoj je bračni par Cvijić provodio vreme sa svojim dragim gostima. Sobica Ljubice Cvijić uređena je minimalistički, ipak dah oduzima fotelja u obliku latiničnog slova S. Ili kako je još nazivaju, ljubavna stolica, namenjena za uživanje ili pak čitanje u dvoje. Kada na jednom mestu pogledate tu skromnost, ušuškanost, i njihove portrete moći ćete da ih i zamislite kako zajedno sede i uživaju svako u svom poslu.

      Tamo gde je nekada bila trpezarija, danas su dragocenosti koje ukazuju na to kakav je naučnik bio Cvijić i koliko je bio cenjen. Upravo je u toj prostoriji najviše dokumenata koji detaljnije približavaju život Cvijića kao naučnika. Mantil na čiviluku i kofer ukazuju na činjenicu da je skoro 40 godina proveo putujući Balkanskim poluostrvom. Izučavao je prirodne pojave, antropogeografske pojave, izvršio tipološku klasifikaciju naselja na Balkanu… Da je bio priznat i cenjen i širom sveta ukazuju i medalja Geografskog društva u Parizu, zlatna medalja Kraljevskog geografskog društva u Londonu kao i zlatna medalja Američkog geografskog društva u Njujorku.
      Jovan Cvijić je preminuo 16. januara 1927. godine. Supruga Ljubica je želela da tokom Drugog svetskog rata sačuva biblioteku i radni sto svog muža, te je odlučila da knjige prenese u Geografski zavod u Akademiju nauka. Međutim, tokom rata zavod je pogođen, a biblioteka uništena. Naslednike nisu imali pa je prema Ljubičinoj želji dom Cvijića 1965. godine pretvoren u memorijalni muzej.
Od tada porodični dom Cvijića otvoren je za posete svih onih koji žele da se upoznaju sa likom i delom ovog naučnika. Renovirana je tokom proteklih godina, i danas predstavlja jednu pravu oazu mira, veličine i duha nekadašnjeg života u Beogradu.

 

Ostavite komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su označena *